Feiten

De FNV procedeert tegen het Maasstad Ziekenhuis (hierna: MSZ) over de vraag of bepaalde wachtdiensten van zorgmedewerkers moesten worden aangemerkt als bereikbaarheidsdiensten of als consignatiediensten. In het MSZ draaien medewerkers sinds jaar en dag zogenoemde ‘BAC’-diensten. BAC was tot enkele jaren geleden een containerbegrip en staat voor bereikbaarheids-, aanwezigheids- en consignatiediensten. Tot 1 juli 2022 ontvingen medewerkers die bereikbaarheidsdiensten of consignatiediensten draaiden eenzelfde vergoeding op basis van de geldende cao. Met ingang van 1 juli 2022 moet MSZ op basis van de geldende cao een hogere vergoeding betalen aan medewerkers die bereikbaarheidsdiensten draaien. De vergoeding voor consignatiediensten is niet verhoogd en sinds dit moment dus lager dan de vergoeding voor bereikbaarheidsdiensten. Gedurende een periode van (ongeveer) een jaar heeft MSZ de diensten van haar medewerkers gekwalificeerd als bereikbaarheidsdiensten, zodat medewerkers de hogere vergoeding ontvingen. MSZ heeft daarna op basis van het door haar ontwikkelde instellingsbeleid de diensten voornamelijk gekwalificeerd als consignatiediensten, waarvoor de lagere vergoeding geldt. Het beleid van MSZ komt erop neer dat als een medewerker in de praktijk in minder dan 50% van de gevallen wordt opgeroepen tijdens een dienst, de dienst als consignatiedienst heeft te gelden. Volgens FNV handelt MSZ hiermee in strijd met de cao, omdat de diensten die zorgmedewerkers draaien geen consignatiediensten kunnen zijn. FNV vordert een veroordeling van MSZ om de cao Ziekenhuizen na te komen, in die zin dat de diensten van de medewerkers die het aangaat met terugwerkende kracht worden aangemerkt als bereikbaarheidsdiensten in plaats van consignatiediensten. FNV wil dat MSZ deze medewerkers hierover schriftelijk bericht, dat MSZ deze medewerkers een nieuwe loonberekening verschaft en nabetalingen doet. Voordat de kantonrechter inhoudelijk oordeelt over de vorderingen van FNV, moet zij eerst een beslissing nemen over de ontvankelijkheid van FNV.

Oordeel

Ontvankelijkheid FNV

FNV is ontvankelijk in haar vorderingen. Uit het arrest FNV/Inretail volgt dat FNV als partij bij de cao Ziekenhuizen uit eigen hoofde nakoming van de verplichtingen uit die cao kan vorderen en dat zij die vordering kan richten tegen een individueel lid van een werkgeversorganisatie die partij is bij diezelfde cao. MSZ is lid van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de NVZ is partij bij de cao Ziekenhuizen.

De diensten van het zorgpersoneel zijn bereikbaarheidsdiensten

De definities van de bereikbaarheidsdienst en de consignatiedienst die zijn opgenomen in artikel 10 van de cao, zijn afkomstig uit – en vrijwel gelijk aan – de definities die zijn opgenomen in artikel 1:1 van het Arbeidstijdenbesluit (bereikbaarheidsdienst) en artikel 1:7 lid 1 sub g van de Arbeidstijdenwet (consignatiedienst). Partijen zijn het erover eens dat het niet de bedoeling is geweest van de cao-partijen om in de cao een andere invulling te geven aan deze definities dan die in de wet zijn opgenomen. Volgens MSZ mag zij het begrip ‘onvoorziene omstandigheden’ zo opvatten dat als een medewerker in minder dan 50% van de wachtdiensten een oproep ontvangt, de oproep (zodanig) onvoorzien is dat er dus sprake is van een consignatiedienst. Pas bij een oproepkans van meer van 50% is er volgens haar geen sprake van een onvoorziene oproep en wordt de dienst aangemerkt als bereikbaarheidsdienst.  FNV wordt grotendeels in het gelijk gesteld. Naar het oordeel van de kantonrechter (i) mag MSZ niet zelfstandig een eigen invulling geven aan de cao-begrippen, (ii) zijn de oproepen voor zorgpersoneel dat als eerste achterwacht staat ingeroosterd, niet aan te merken ‘als werkelijk onvoorziene omstandigheden”, (iii) zijn deze diensten daarom geen consignatiediensten maar bereikbaarheidsdiensten en (iv) vindt het door MSZ gehanteerde 50%-criterium geen steun in de wet of cao. MSZ moet betrokken huidige en voormalige medewerkers schriftelijk informeren, de betreffende diensten met terugwerkende kracht als bereikbaarheidsdiensten aanmerken, nieuwe loonberekeningen maken en de achterstallige vergoedingen (inclusief vakantietoeslag) uitbetalen.