Feiten

Saints & Stars is een luxe sportschoolketen in Amsterdam. Werknemers, vijf Filipijnse schoonmakers, hebben in 2025 enkele weken schoonmaakwerk verricht in verschillende vestigingen. Zij hadden geen Nederlandse tewerkstellingsvergunning en verbleven tijdens het werk in een pand van de CEO. De manager schoonmaak wierf eind maart 2025 via de Facebookgroep ‘Filipinos in Netherlands’ schoonmakers, hield via WhatsApp contact en gaf werkinstructies. Op 11 juni 2025 voerde de Nederlandse Arbeidsinspectie controles uit. Volgens een persbericht van 15 juli 2025 trof zij minimaal 23 schoonmakers zonder werkvergunning aan, afkomstig uit Indonesië en de Filipijnen. Er waren meldingen gedaan over arbeidsbenadeling, paspoortinname, contante (of geen) betaling en zeer lange werkdagen. Vanaf juli 2025 besteedden Parool en landelijke media ruime aandacht aan de werkomstandigheden van illegale schoonmakers bij Saints & Stars, wat leidde tot negatieve publiciteit, vernielingen aan panden en doodsbedreigingen aan het adres van de CEO en diens raadslieden. Elf Filipijnse schoonmakers deden strafrechtelijke aangifte, onder meer wegens arbeidsuitbuiting. Het OM startte een onderzoek en meldde op 27 oktober 2025 dat (vooralsnog) geen arbeidsuitbuiting kon worden vastgesteld, maar dat onderzoek naar mensensmokkel en valsheid in geschrifte werd voortgezet. Werknemers stellen dat zij in Tsjechië door Saints & Stars zijn gerekruteerd op basis van een valse belofte van een Nederlandse werk- en verblijfsvergunning, dat zij daarom hun baan en huurcontract in Tsjechië hebben opgezegd, hun paspoorten bij aankomst moesten afgeven, onder erbarmelijke woonomstandigheden verbleven en onder dreiging en dwang extreem lange dagen moesten werken (‘moderne slavernij’). Na enkele weken zouden zij plotseling zijn ontslagen, op straat gezet en niet volledig betaald. Saints & Stars betwist dit en schetst werknemers als ervaren ‘landhoppers’ die zelf contact zochten en willens en wetens in Nederland zonder vergunning werkten, de werkgever zouden hebben misleid over hun papieren en vervolgens zelf ontslag zouden hebben genomen. Volgens Saints & Stars zijn beschuldigingen over uitbuiting en slechte omstandigheden onwaar, en kan haar hoogstens worden verweten dat de controle op tewerkstellingsvergunningen beter had gekund. Werknemers verzoeken de kantonrechter onder meer om betaling van achterstallig loon en vakantiegeld, een transitievergoeding, de gefixeerde schadevergoeding en een billijke vergoeding van € 60.000 per persoon.

Oordeel

De kantonrechter stelt voorop dat het verbod om vreemdelingen zonder tewerkstellingsvergunning arbeid te laten verrichten primair op de werkgever rust. Het feit dat bij een controle 23 personen zonder vergunning werkzaam bleken, wijst op structureel onrechtmatige inzet van dergelijke arbeid. Uit verklaringen, Facebookadvertenties en WhatsApp-berichten van de manager (‘we offer contract and visa sponsorship’, ‘documents for your visa process’) leidt de kantonrechter af dat Saints & Stars aan werknemers heeft toegezegd dat een vergunning geregeld zou worden, maar daar feitelijk geen enkele actie op heeft ondernomen. Daarmee heeft Saints & Stars werknemers misleid, niet andersom.

Voorts acht de kantonrechter voldoende aannemelijk dat de manager werknemers structureel onder druk zette, hard benaderde en herhaaldelijk dreigde met looninhouding en ontslag, terwijl zij zich in een uiterst kwetsbare positie bevonden (illegaal werk, afhankelijk van werkgever voor huisvesting). De WhatsApp-berichten tonen een giftig werkklimaat. Saints & Stars heeft onvoldoende toezicht gehouden op het handelen van de manager en is daarvoor verantwoordelijk. Niet bewezen acht de kantonrechter echter dat werknemers in Tsjechië door Saints & Stars zijn geworven en daar banen en huurcontracten om die reden hebben opgegeven. Ook de stelling van ‘moderne slavernij’ in de zin van systematische paspoortafname, gedwongen extreem overwerk, verboden pauzes, onveilige arbeid en erbarmelijke huisvesting wordt wegens tegenstrijdige verklaringen en gebrek aan steunbewijs niet aangenomen.

Ten aanzien van de arbeidsrelatie gaat de kantonrechter uit van fulltime arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd, zonder schriftelijke vastlegging, met een loon van € 15 netto per uur. Dat komt neer op € 3.305 bruto per maand, exclusief 8% vakantietoeslag en wettelijke vakantiedagen (20 per jaar). De kantonrechter reconstrueert per verzoeker de beëindiging op basis van verklaringen en WhatsApp-berichten en concludeert dat in alle gevallen Saints & Stars de arbeidsovereenkomst eenzijdig en met onmiddellijke ingang heeft beëindigd. Die opzeggingen zijn onregelmatig en onrechtmatig. Saints & Stars is daarom aan ieder van hen een transitievergoeding en een gefixeerde schadevergoeding verschuldigd. De vorderingen wegens achterstallig loon worden afgewezen, omdat Saints & Stars dat gemotiveerd heeft betwist en werknemers daarop niet inhoudelijk hebben gereageerd. Wel wordt 8% vakantietoeslag over de duur van de dienstverbanden toegewezen. De kantonrechter kwalificeert het handelen van Saints & Stars – misleiding over vergunningen, structurele druk en dreiging, en onregelmatige beëindiging van de arbeidsovereenkomsten van kwetsbare werknemers – als ernstig verwijtbaar. In dat licht wordt aan ieder van de werknemers een billijke vergoeding van € 15.000 bruto toegekend. Daarbij wordt meegewogen dat zij door het plotselinge ontslag zowel hun baan als hun onderdak verloren, hun kansen op werk (zeker in Nederland) gering zijn en de contracten naar verwachting langer hadden geduurd indien de beloofde vergunningen waren geregeld. Tegelijkertijd weegt mee dat het dienstverband wel kort is geweest en niet is aangetoond dat zij daarvoor een andere baan hebben opgegeven.