Feiten

HCL Technologies B.V. (hierna: HCL) biedt haar werknemers een levensverzekering aan. In november 2024 is een werkneemster van HCL overleden op 66-jarige leeftijd. HCL heeft zich op het standpunt gesteld dat de nabestaande geen recht had op een uitkering vanuit de levensverzekering, omdat de werkneemster op het moment van overlijden ouder was dan 65 jaar. Op 11 maart 2025 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen HCL en de Ondernemingsraad van HCL Technologies B.V. (hierna: OR) over de toepassing van de levensverzekering, op basis waarvan alsnog besloten is een geldsom uit te keren aan de nabestaande. Vervolgens heeft HCL op haar intranet een aangepast beleid ten aanzien van de levensverzekering gepubliceerd. De OR heeft op 16 oktober 2025 aan HCL gemaild dat de OR zich (kort gezegd) beroept op de nietigheid van de aanpassing van het op de intranetpagina gepubliceerde beleid omtrent de levensverzekering, in het bijzonder de daarin opgenomen beperking van de toepasselijkheid van de levensverzekering tot de leeftijd van de werknemer van 65 jaar oud. De OR verzoekt de kantonrechter, onder meer, om voor recht te verklaren dat nabestaanden van werknemers van HCL, ongeacht de leeftijd van overlijden van de werknemer, recht hebben op een uitkering uit hoofde van de levensverzekering en de OR te verplichten zich te onthouden van uitvoeringshandelingen ten aanzien van de levensverzekering met verwijzing naar een leeftijdsgrens van 65 jaar. HCL concludeert primair tot niet-ontvankelijkverklaring van de OR in zijn verzoeken en subsidiair tot afwijzing van de verzoeken. Voor het geval de kantonrechter oordeelt dat de levensverzekering kwalificeert als een instemmingsplichtige regeling, de leeftijdsgrens van 65 jaar een wijziging van deze regeling betreft en de nietigheid door de OR tijdig is ingeroepen, verzoekt HCL de kantonrechter voorwaardelijk om vervangende toestemming te verlenen voor het handhaven van de levensverzekering met een leeftijdsgrens van 65 jaar.

Oordeel

De kantonrechter oordeelt als volgt. De kantonrechter overweegt dat uit artikel 27 lid 6 WOR slechts volgt dat de OR procesbevoegdheid heeft om de kantonrechter te verzoeken de ondernemer te verplichten zich te onthouden van uitvoering of toepassing van een op grond van artikel 27 lid 5 WOR nietig besluit. Daaruit volgt niet dat de OR daarnaast de bevoegdheid heeft om de kantonrechter te verzoeken de ondernemer te verplichten uitvoering te geven aan een ander, door de OR voorgestaan beleid of besluit. Artikel 28 lid 3 WOR geeft slechts een omschrijving van een van de taken van de OR en legt als zodanig dus geen verplichting aan de ondernemer op, waarvan de OR via artikel 36 lid 2 WOR naleving kan verzoeken. Artikel 36 lid 2 WOR geeft verder niet de bevoegdheid aan de OR om verzoeken die verbandhouden met de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid (WGBL) in te stellen. Verder geldt dat het ontzeggen van procesbevoegdheid aan de OR op voornoemde punten in dit geval geen onaanvaardbaar gebrek aan rechtsbescherming oplevert. Het staat individuele werknemers, althans hun nabestaande(n), vrij om in een voorkomend geval zelf een vordering jegens HCL in te stellen over de uitleg en nakoming van de levensverzekeringsregeling. Daarmee staat voor de rechtstreeks betrokken partijen dus een rechtsingang open om het eventuele discriminatoire karakter van de levensverzekering aan rechterlijke beoordeling voor te leggen. Op grond van artikel 3:302 BW geldt dat een verklaring voor recht slechts kan worden afgegeven op vordering van een bij een rechtsverhouding onmiddellijk betrokken persoon. De OR is niet onmiddellijk betrokken bij de rechtsverhouding tussen HCL en de eventuele nabestaanden van haar werknemers. De OR wordt daarom in die verzoeken niet-ontvankelijk verklaard. De vragen of de levensverzekeringsregeling kwalificeert als een instemmingsplichtige pensioenovereenkomst en/of beloningssysteem in de zin van artikel 27 WOR en of sprake is van een wijziging in de zin van dat artikel kunnen in het midden worden gelaten. Het beroep van de OR van 16 oktober 2025 op de nietigheid van dit besluit is in elk geval meer dan één maand later, gerekend vanaf 7 augustus 2025, en dus te laat gedaan. Daaraan doet niet af dat het besluit pas op 27 augustus 2025 voor alle werknemers kenbaar is geworden door een aanpassing van de intranetpagina. De proceskosten worden gecompenseerd.