Sociale zekerheid na no-deal-Brexit

In twee brieven gaat de minister in op het beleid inzake grensoverschrijdende sociale zekerheid in geval van een no-deal-Brexit. Een no-deal-Brexit heeft tot gevolg dat de bestaande Europese regelgeving op het gebied van sociale zekerheid – Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels en de toepassingsverordening, Verordening (EG) nr. 987/2009 – niet meer geldt in de relatie met het VK. In dat geval wordt teruggevallen op de nationale wetgeving, hetgeen betekent dat de exportbeperking van uitkeringen zoals die is opgenomen in de verschillende sociale wetten – en die nu nog wordt opgeheven door artikel 7 EG-Verordening nr. 883/2004 – van toepassing is. Omdat dit ongewenst is, wordt in een ontwerpbesluit opgenomen dat lopende uitkeringen naar het VK (voor het merendeel betreft dit AOW-uitkeringen) worden gecontinueerd voor personen die op moment van uittreding in het VK wonen. Dit overgangsrecht zal ook gelden voor personen die in de 12 maanden volgend op een Brexit recht krijgen of hebben op een van de uitkeringsrechten (met uitzondering van de WW en IOW) en in het VK wonen of daarnaartoe verhuizen. De export van kinderbijslag, het kindgebonden budget en de kinderopvangtoeslag komt twee kwartalen na de no-deal-Brexit te vervallen. Voor de WW zullen verzekerde tijdvakken uit het VK tot de dag van terugtrekking meetellen voor o.a. de wekeneis en de arbeidsverledeneis. Het ontwerpbesluit is volgens de minister uitdrukkelijk bedoeld als een vangnetregeling. Gelet op het unilaterale karakter van het ontwerpbesluit is het niet mogelijk om eventuele gevallen van dubbel en onverzekerd zijn en daarmee van dubbele of geen premieafdracht voor personen die zich bevinden in een grensoverschrijdende situatie met het VK, te voorkomen. Het ontwerpbesluit is voor advisering naar de Raad van State gestuurd. De Europese Commissie werkt daarnaast aan een noodverordening op het gebied van de coördinatie van de sociale zekerheid na de terugtrekking van het VK uit de EU. Die verordening zorgt voor een minimumniveau van bescherming van de socialezekerheidsrechten van personen die vóór de terugtrekkingsdatum gebruik hebben gemaakt van hun recht op vrij verkeer. De vangnetregeling zoals het kabinet voorstelt, is in lijn met de gepresenteerde verordening en biedt op onderdelen extra zekerheden voor uitkeringsgerechtigden. Over de verordening wordt de komende periode verder gesproken door lidstaten en de Europese Commissie.