Zorg bij FNV over versoepeling quarantaineregels

Vakbond FNV vreest dat de verruiming van de quarantaineregels ertoe zal leiden werknemers in kwetsbare posities, zoals arbeidsmigranten, opnieuw onder druk zullen worden gezet om tegen hun zin te komen werken. Dat zegt vicevoorzitter Kitty Jong.

Volgens de nieuwe regels hoeven werknemers die essentieel zijn voor de continuïteit van een organisatie na nauw contact met een besmet persoon niet meer in quarantaine, zolang ze zelf klachtenvrij zijn. Er is wel instemming van de ondernemingsgraad (or) of advies van de 'personeelsvergadering' vereist. De werknemer houdt de keuze om wel in quarantaine te gaan en dus niet te komen opdraven.

Jong begrijpt de zorg dat bedrijven stil komen te liggen, doordat gezond personeel onnodig thuis zit. Ze is ook ingenomen met de ingebouwde waarborgen tegen misbruik. 'Die zijn beter dan verwacht.' Maar ze waarschuwt voor een 'glibberig pad' als de verantwoordelijkheid geheel bij ondernemingen komt te liggen.

Dertig tot veertig procent van de bedrijven heeft niet eens een or. Sommige bedrijven hanteren volgens haar 'flinterdunne' coronaprotocollen, die niet eens zijn aangepast na de komst van de omikronvariant.

'Als je een contract hebt, waarin je weinig hebt te vertellen en er is geen or, hoe vrijwillig is dat dan? In eerdere fases nam het kabinet zelf het heft in handen door te verklaren welke sectoren of beroepen cruciaal zijn. Als dat aan individuele werkgevers wordt overgelaten, kunnen die van alles beslissen over de onmisbaarheid van personeel. Werknemers in kwetsbare posities gaan dan toch de druk voelen om te komen werken.'

Volgens Jong zet dat de deur open voor minder scrupuleuze werkgevers in bijvoorbeeld de retail om al hun magazijnpersoneel cruciaal te verklaren. Ze wijst erop dat de bonden in eerdere fases van de pandemie vergeefs hebben gevraagd om werknemers in distributiecentra minder dicht op elkaar te laten werken — ook al zouden klanten dan langer op bestellingen moeten wachten. Andere sectoren waar volgens Jong 'constant' problemen zijn geweest met de veiligheid zijn de slachterijen, de verpleeghuizen, de thuiszorg en de winkels.

De FNV is wel blij dat de samenleving weer opengaat, zegt Jong. 'Ook onze leden hadden last van de lockdown.' Ook CNV vindt het verstandig dat het kabinet de lockdown grotendeels opheft. 'Werkend Nederland dreigt anders te veel op haar tandvlees te lopen,’ stelt voorzitter Piet Fortuin. Volgens een peiling onder 3000 leden staat driekwart achter de versoepelingen.

De uitzondering op de quarantaineplicht volgt op een eerdere versoepeling voor werknemers die recent corona of een boosterprik hebben gehad. Werkgeversorganisatie AWVN, die het verzuim door corona en quarantaine momenteel op 12% schat, is blij met de verdere versoepeling. Volgens een woordvoerder is de onderliggende aanname dat die door het mildere verloop van de ziekte netto positief uitvalt voor de bezetting. Het is ook goed dat de sociale en economische gevolgen van het beleid nu zwaarder wegen.

Hoewel misbruik altijd mogelijk blijft, heeft de AWVN de indruk dat werkgevers en werknemers er bij discussies over aanwezigheid op de werkvloer meestal onderling wel uitkomen. Pascal Besselink, arbeidsrechtadvocaat bij DAS, onderschrijft dat. 'Er is geen trend dat de quarantaineregels tot veel conflicten leiden, laat staan tot juridische procedures. Maar als het toch zover zou komen, durf ik de stelling wel aan dat een werkgever die een essentieel verklaarde werknemer niet betaalt als hij of zij niet komt werken, bij de rechter gelijk zal krijgen.'