Ziekteverzuim in november naar historische hoogte

Het verzuimpercentage in Nederland was in november met 5,1 procent ‘historisch hoog’. Dat blijkt uit cijfers van de arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare. Het aantal ziekmeldingen steeg in een maand tijd meer dan ooit, met eenderde. Griep en corona veroorzaakten het meeste verzuim. De helft van de verzuimdagen door corona is te wijten aan long covid.

Normaal gesproken stabiliseert in de maand november het aantal ziekmeldingen, maar de toenemende coronabesmettingen brachten daar dit jaar verandering in. In alle sectoren ligt het aantal ziekmeldingen nu boven het niveau van 2019 en 2020. Corona was, net als griep, verantwoordelijk voor zo’n 30 procent van alle ziekmeldingen. Vanaf de start van de pandemie schommelt het aandeel coronaverzuim van het totaal aantal verzuimdagen tussen de 7 en 10 procent.

In de zorg is het ziekteverzuim al lange tijd het hoogst. ‘De afgelopen jaren zag je al een duidelijke stijging in het verzuim, die door corona is versneld’, zegt een woordvoerder van FNV Zorg & Welzijn. Het gemiddelde verzuimpercentage in de zorg steeg van 6,1 procent in oktober naar 7,0 procent in november. Dat ligt vooral aan het toenemende aantal coronabesmettingen. ‘De besmettingscijfers in de zorg vertonen hetzelfde verloop als de landelijke cijfers, maar ze liggen wel structureel hoger.’

Met een ziekteverzuimpercentage van 6,2 procent valt ook het onderwijs in negatieve zin op. ‘Het aantal ziekmeldingen in het onderwijs is in een maand met maar liefst 77 procent gestegen. Voor zover wij weten is dit de hoogste stijging die wij ooit hebben gemeten’, aldus Truus van Amerongen, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij ArboNed. ‘Onwerkbaar’, noemt Tamar van Gelder van de AOb de situatie in het onderwijs. ‘Door de combinatie van quarantaines, ziekte en het lerarentekort is van normaal onderwijs geen sprake meer.’

Long covid is volgens ArboNed verantwoordelijk voor meer dan de helft van het totaal aantal corona-verzuimdagen. Daarnaast kampen de zorg en het onderwijs een groot aantal werknemers dat langdurig thuiszitten met een burnout. In beide sectoren heerst een chronisch personeelstekort en heeft corona de werkdruk verder opgevoerd. Ondanks de afnemende besmettingen zien de bonden het daarom somber in.

Ook de vervroegde sluiting van de scholen biedt geen soelaas. ‘In het basisonderwijs is lang niet al het personeel vrij’, vertelt Van Gelder. ‘Op sommige scholen wordt onderwijs op afstand geregeld, op andere komt er noodopvang voor de kinderen. Ook daar kunnen besmettingen uit ontstaan.’

FNV Zorg en Welzijn zoekt ondertussen naar een oplossing voor zorgmedewerkers die door long covid langdurig uitvallen. ‘Het aantal collega's dat langer dan een jaar ziek is, is enorm toegenomen. Het merendeel wil wel terug aan het werk, maar dat kan niet altijd, of slechts gedeeltelijk. Voor die groep die door long covid salaris moet inleveren proberen we nu een tegemoetkoming te regelen bij de overheid. In principe is dat voor werknemers uit alle sectoren, maar 90 procent van de gevallen die zich bij ons hebben gemeld komt uit de zorg.’