Wanneer gaat die Participatiewet nou eindelijk eens op de schop? 'Mensen uit de bijstand gaan niet vanzelf aan het werk'

Het is een breed gedeelde wens: iedereen aan het werk. De Participatiewet moet ervoor zorgen dat mensen aan een baan worden geholpen. Maar de wet werkt niet goed. Dat vinden gemeenten, maar zegt ook het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Met verkiezingen en een nieuw kabinet op komst trekken lokale bestuurders aan de bel: verander de Participatiewet en geef ons meer ruimte om eigen beleid te voeren.

Basisbaan

In Groningen experimenteren ze sinds vorig jaar met de basisbaan: een baan bij de gemeente tegen minimumloon. En de buurt profiteert mee, want het gaat bijvoorbeeld om werk in een buurthuis of op een sportpark.

Nicole van Meerwijck is blij met haar basisbaan, waar ze afwast en maaltijden bereidt. "Ik ben bijna 41 en ik had niet meer gedacht dat het ging lukken, maar het is wel gelukt. Dat geeft een goed gevoel. Hier ben je de hele dag onder de mensen. Dat is een stuk gezelliger. Thuis zitten is niks voor mij."

Bijstandsuitkering inzetten als loon

PvdA-wethouder Carine Bloemhoff is verantwoordelijk voor de proef met de basisbanen in Groningen. De gemeente is het experiment gestart omdat er met de Participatiewet niet voldoende mensen aan het werk kwamen.

"Gemeenten hebben veel te weinig geld om mensen te kunnen begeleiden naar werk en het meeste geld gaat op aan bijstandsuitkeringen", legt ze uit. "Wat wij vanuit Groningen en andere gemeenten aangeven is: 'Geef ons nu de ruimte om die bijstandsuitkering te kunnen inzetten als loon en daar nog een plus op te doen, zodat mensen echt aan het werk komen'."

Mensen zijn meer tevreden, leefbaarheid in de wijk verbetert

Dat is precies wat Groningen met de basisbaan doet: de gemeente zet de uitkering in als loon en heeft daarnaast nog 700.000 euro uitgetrokken, waarmee 40 basisbanen gecreëerd kunnen worden.

Veel geld, maar het is het waard, zegt Bloemhoff. "De mensen hebben minder zorgkosten, zijn veel tevredener en de leefbaarheid in de wijk verbetert. Uiteindelijk levert het de maatschappij geld op. Dat blijkt ook uit onze eigen maatschappelijke kosten-baten analyse."