Scheepvaart in crisis

De scheepvaart zit wereldwijd in een diepe crisis. Steeds meer rederijen gaan failliet, particuliere beleggers zien hun investering in scheeps-cv's dalen en ook banken nemen hun verlies en bieden schepen op de veiling te koop aan.

"Het aantal gedwongen verkopen is opmerkelijk gestegen", zegt Carl van Lynden van advocatenkantoor AKD. Deze maand veilt zijn kantoor een aantal olietankers.

Banken zijn volgens hem in een spagaat terechtgekomen. "Ze hebben door de financiële crisis al moeite om de eigen winkel draaiende te houden en nu dreigt ook de waarde van hun onderpand onderuit te gaan."

Het is typerend voor de sector dat in goede tijden veel schepen worden besteld, waardoor in slechtere tijden een overschot ontstaat. Kleine, maar ook grotere rederijen gaan failliet door lage tarieven, minder transporten en een veel te grote vloot.

Harrie van Ham, van het Groningse emissiehuis VNC Zeevaert, denkt dat de banken kleine rederijen eerder laten vallen. Die aanname klopt als we kijken naar de faillissementscijfers: 4 in 2009 en 11 in 2010.

Van de grotere rederijen in de zee- en kustvaart gingen er in 2010 4 failliet en in 2009 maar 1. De grotere jongens hebben volgens Van Ham vaak veel particulier kapitaal en dat zijn ook weer klanten van de bank.

Ook rederij De Flinter, directeur Bart Otto ervaart de crisis in zijn sector, door een inkomstendaling tot 40 procent. Toch lukt het hem nog investeerders aan te trekken voor zijn schepen. Met de bank heeft hij afspraken gemaakt om even niet af te lossen en ook particuliere investeerders hebben bij moeten storten om later nog wat terug te zien van hun investering. Het was dat of niets. Hij verwacht voor de toekomst een consolidatieslag in de sector.

"Het is een kwestie van overleven", zegt Tineke Netelenbos, voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders. "Het water staat veel rederijen tot aan de lippen en de druk van de banken neemt toe op eigenaren van schepen met aflossingsproblemen."

Arjan Jansen van Maastank International Rotterdam denkt dat de banken strenger zijn geworden: "Uiteindelijk, als een rederij niet meer kan voldoen aan zijn verplichtingen, zullen ze er toch mee kappen, zo is het wel", zegt hij.