Nieuwsbericht
penoactueel.nl21-12-2012
'Ontslag via UWV kan toch geld opleveren'
Werknemers die ontslagen zijn via de UWV-route, maken niet vaak bezwaar bij de rechter omdat het lastig is om hun schade ‘hard te maken’.
Een nieuwe rekenmethode van het Sinzheimer Instituut van de Universiteit van Amsterdam brengt daar verandering in.
Even voor het overzicht: er zijn twee routes bij ontslag. De eerste is via de rechter; daarbij krijgt een werknemer (doorgaans) een geldbedrag mee dat wordt berekend met de kantonrechtersformule. De tweede route is via het UWV; daarbij krijgt een werknemer in principe niets mee, tenzij afgesproken in het sociaal plan òf toegekend door een rechter wanneer hij daar in beroep gaat.
Hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp wond zich hier al jarenlang over op: ‘Het verschil is zo groot tussen niets krijgen en wel iets krijgen, terwijl je er als werknemer niets aan kunt doen. Je werkgever bepaalt hoe hij je wil ontslaan, en vervolgens krijg je wel of geen geld. Werknemers die ontslagen zijn via de UWV-route kunnen dit wel aanvechten bij de kantonrechter, maar het is in de praktijk lastig om de hoogte van de schade te bepalen. Je kunt wel zeggen “Ik verwacht twee jaar werkloos te zijn, dus mijn schade is een bepaald bedrag”, maar als een rechter je vraagt die aanname te onderbouwen, heb je niets in handen.’
Ook rechters vonden het verschil oneerlijk en zijn vanaf 2009 de kantonrechtersformule gaan toepassen op de UWV-ontslagenen die bij hen langskwamen. ‘Maar de Hoge Raad trok daar een streep doorheen. Zij oordeelden dat voor deze mensen de schade berekend moest worden, en dat doe je niet met een standaardformule.’
Verhulp en collega’s hebben toen een aantal enorme databases aan elkaar gekoppeld waarin gegevens over werklozen staan. ‘Op basis daarvan kunnen we nu berekenen hoelang iemand werkloos zal blijven. Op basis van gemiddelden en gegevens uit het verleden, dat moet ik er wel bij vertellen. Maar je kunt nu dus vertellen hoe lang iemand van leeftijd X, werkzaam in sector Y en met opleidingsniveau Z ongeveer aan de kant zal blijven staan. En daarmee is ook de verwachte schade te berekenen.’
De Kring van Kantonrechters is positief over de rekenmethode en zegt het te zullen gaan gebruiken. Daadwerkelijke uitspraken zijn nog niet bekend bij Verhulp, maar echte aardverschuivingen verwacht hij niet. ‘Er zullen wel wat hogere bedragen uitgekeerd worden, maar die zijn vermoedelijk niet extreem hoog. De toegevoegde waarde zit hem erin dat werknemers kunnen inschatten of het zin heeft om te gaan procederen. Ook geeft het beide partijen handvatten om beter met elkaar te overleggen wanneer ze uit elkaar gaan.’
Op de afspraken van VVD en PvdA om het ontslagrecht aan te passen heeft bovenstaande waarschijnlijk geen invloed. ‘Dat is een complexe wetsaanpassing, dus ik verwacht niet dat dat voor 2015 van kracht is. Deze rekenmethode is tot die tijd een goede manier om de geleden schade te berekenen. Deze methode heeft ook precies dat doel, en beoogt zeker niet om het wetgevingsproces te beïnvloeden.’