Onderzoek: opgroeien in kansarme buurt kan later tot tienduizenden euro's lager inkomen leiden 

De plek waar je wieg staat zegt veel over het inkomen dat je als volwassene gaat verdienen. Wie opgroeit in een kansarme buurt verdient later vaak aanzienlijk minder dan wie afkomstig is uit een betere wijk. Samen met factoren als het inkomen van de ouders en het geslacht kan het inkomensverschil voor dertigers oplopen tot ruim dertigduizend euro per jaar.

Dat blijkt uit onderzoek van het team van Bastian Ravesteijn van de Erasmus School of Economics (ESE). Waar het jaarinkomen van een arm opgegroeide vrouw in de kansarme delen van Groningen-stad slechts 17 duizend euro bedraagt, kan een man afkomstig uit een rijker gezin in een kansrijke plaats als het Brabantse dorp Waardenburg gemiddeld 49 duizend euro verdienen.

"Dankzij deze gegevens krijgen we nu voor het eerst een heel gedetailleerd beeld van de kansenongelijkheid in Nederland", aldus Ravesteijn. "Daarmee kunnen beleidsmakers en andere onderzoekers veel beter bekijken hoe we de kansen van arme kinderen kunnen vergroten. De verschillen zijn soms heel lokaal: twee plaatsen die vlak naast elkaar liggen, kunnen toch heel andere levenskansen bieden." 

De manier waarop de woonplaats of buurt de kansen op de arbeidsmarkt beïnvloedt wordt al langer onderzocht. Het is echter lastig om te bewijzen dat een bepaalde trend te maken heeft met de omgeving en geen toeval is of met de persoonlijke achtergrond van de betrokkenen te maken heeft. Bij het onderzoek zijn CBS-gegevens gebruikt om het inkomen van ruim een miljoen mensen te kunnen vergelijken met het inkomen van hun ouders. Alle onderzochte mensen werden midden jaren tachtig geboren en zijn nu zelf begin dertig. 

Er zijn stevige regionale verschillen: wie opgroeit in een relatief arm gezin in Groningen of Friesland verdient later zelf gemiddeld bijna 3.000 euro minder per jaar dan wie opgroeit in een even arm gezin in Brabant. Maar ook lokaal zijn er flinke verschillen. Zo verwerven kinderen die arm opgroeiden in een stedelijke omgeving verrassend genoeg een beduidend lager inkomen dan kinderen van even arme gezinnen uit voorsteden, kleinere plaatsen of dorpen: gemiddeld 2.088 euro per jaar.

Het feit dat vrouwen doorgaans veel minder inkomen hebben dan mannen is ook in dit onderzoek goed zichtbaar: gemiddeld 10.979 euro per jaar. Wel blijkt dat vrouwen meer kans hebben om op te klimmen als ze in de Randstad opgroeien: een vrouw die in Diemen opgroeit verdient 'slechts' 5.027 euro per jaar minder dan een Diemense man. In Urk is dat verschil gemiddeld 27.899 euro per jaar. Ook het verschil in kansen dat samenhangt met het inkomen van de ouders is nu veel preciezer te zien. Zo verdienen kinderen die opgroeien in armere gezinnen in Zwartewaterland 5.807 euro minder per jaar dan kinderen uit rijkere gezinnen.

Sommige kinderen uit arme gezinnen weten toch nog op te klimmen. Maar van de 100 kinderen die tot de 20 procent armste gezinnen behoren, verkregen er slechts 12 een hoog inkomen. Van de 100 kinderen geboren in de 20 procent welvarendste gezinnen, behoren er inmiddels 33 tot het best verdienende deel van hun generatie.