Nederlands pensioenstelsel beste ter wereld

Het Nederlandse pensioenstelsel is het beste van de wereld. Vergeleken met andere volgroeide pensioenstelsels scoort het Nederlandse systeem beter op het percentage deelnemers, de hoogte van de uitkeringen en de houdbaarheid.

Zelfs het feit dat de pensioenfondsen nu onder vuur liggen, is een goed teken; Nederland denkt tenminste na over oplossingen. Andere landen sluiten de ogen voor de problemen op lange termijn.
 
Onderzoek
Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van de universiteit van Melbourne samen met pensioenadviseur Mercer. De Nederlandse combinatie van de inkomensonafhankelijke AOW en een veelal verplicht bedrijfspensioen staat volgens de onderzoekers garant voor een pensioen dat is gebaseerd op het gemiddeld verdiende salaris tijdens het werkzame leven. De participatie is hoog: negen op de tien werknemers bouwen pensioen op. Bovendien heeft Nederland relatief veel geld gespaard in pensioenfondsen: ze beheren ruim 700 miljard euro.
 
'Dit is een bevestiging dat het Nederlandse systeem goed in elkaar zit', zegt Willem Brugman, directeur pensioenen bij actuaris Mercer. 'Dat pensioenfondsen nu maatregelen moeten nemen om tekorten te voorkomen, is een van de sterke kanten. In andere landen, zoals Frankrijk, is nauwelijks gespaard en kunnen ze niet bijsturen. Dat is op termijn onhoudbaar. '
 
Veel kritiek
Nederlandse pensioenfondsen krijgen de laatste maanden veel kritiek omdat ze te weinig geld in kas hebben om al hun toekomstige verplichtingen te kunnen nakomen, onder meer door de stijgende levensverwachting. Sommige fondsen dreigen zelfs te moeten korten. 'In Nederland wordt het probleem van de vergrijzing onderkend en zoeken alle betrokken partijen naar een oplossing', zegt hoogleraar Nicholas Barr van de London School of Economics. Barr kwam onlangs ook tot de conclusie dat het Nederlandse pensioenstelsel tot de beste ter wereld behoort.
 
'De discussie in Nederlands wordt gevoerd op een basis van argumenten', zegt Barr. 'In andere landen is de pensioendiscussie nogal emotioneel.' In Frankrijk leidt de verhoging van de pensioenleeftijd naar 62 jaar bijvoorbeeld tot felle protesten. 'In Nederland begrijpen werkgevers, werknemers en gepensioneerden dat het gaat over over de verdeling van de pijn en de risico's', aldus Barr.
 
Samen voor het zeggen
Werkgevers en vakbonden, die het samen voor het zeggen hebben in de pensioenbesturen, onderhandelen over de uitwerking van het AOW-pensioenakkoord uit juni. Ze willen pensioenregelingen schokbestendiger maken door de pensioenleeftijd te koppelen aan de levensverwachting, Verder willen ze de afspraken maken over de wijze waarop beleggingsrisico's worden opgevangen.
 
De onderzoekers van Mercer raden Nederland aan de arbeidsparticipatie van 55-plussers te verhogen. Ook pleiten ze voor een betere bescherming van de deelnemers tegen fraude bij pensioenfondsen.
 
Het Nederlandse pensioenstelsel is niet geschikt als exportproduct. Volgens Barr is het onmogelijk het stelsel over te hevelen naar andere landen. 'Dit systeem is verbonden met een traditie van intensief overleg tussen werkgevers en vakbonden. Andere landen kennen die traditie niet.'
 
Toets der kritiek
Zweden, Zwitserland, Australië en Canada hebben volgens de onderzoekers ook een pensioensysteem dat de toets der kritiek kan doorstaan. China en Japan komen het slechtst uit de vergelijking. In China bouwt een gering percentage van de bevolking een pensioen op. Dat is een van de redenen waarom Chinezen zoveel sparen: ze weten dat ze niet kunnen terugvallen een oudedagsvoorziening.