In de oorlog om financieel talent is de cao een handicap

Bedrijven die vastzitten aan een cao zijn op de huidige krappe arbeidsmarkt in het nadeel. Want bedrijven zonder cao kunnen werknemers lokken of vasthouden door hogere lonen te bieden. Binnen de vaste kaders van een cao-loonschalen is dat veel lastiger, waardoor deze organisaties in de oorlog om talent op een achterstand staan.

'De markt is ontzettend in beweging. Er was al krapte, maar de vraag is het afgelopen jaar enorm gestegen. Ik zie juristen of financiële specialisten in de leeftijdsgroep van 25 tot 40 bij een overstap 10% of meer salarisverhoging bedingen en krijgen', zegt Thomas Boerefijn van werving- en selectiebureau Robert Walters. Hij geeft leiding aan de afdeling die financiële professionals rekruteert, ook voor de (semi)publieke sector bij — die vaak onder een cao valt.

'Financials praten met elkaar. Zelfs mensen voor wie het salaris niet vooropstaat, richten zich op de bedragen die ze om zich heen horen. Zeker met het nieuws over de oplopende inflatie kijkt men nu toch met een kritische blik naar het eigen salaris.'

Hoger inschalen
Volgens Boerefijn proberen de betrokken bedrijven hier een mouw aan te passen door met tijdelijke arbeidsmarkttoeslagen te werken of door hun nieuwe aanwinsten relatief hoog in te schalen. Dat heeft echter het nadeel dat het later de doorstroommogelijkheden weer beperkt. Bovendien leidt het tot scheve ogen bij oudere collega's die jaren hebben moeten zwoegen om dat salarisniveau te bereiken.

Hoewel Boerefijn werkgevers actief adviseert om vaker naar oudere kandidaten te kijken, liggen die toch minder goed in de markt. Hun kansen om al dan niet elders hun positie te verbeteren zijn dus geringer, wat leidt tot spanning en ontevredenheid. 'De grootste vraag is naar juniors. Daar zit demografisch ook de grootste krapte.'

Pensioen
De recruiter ziet nog wel kansen voor werkgevers-met-cao om hun arbeidsmarktcommunicatie te verbeteren. 'Deze groep werkgevers heeft in het algemeen iets betere afspraken over secundaire arbeidsvoorwaarden. Daar zorgen de vakbonden wel voor. Potentiële werkgevers zouden dat totale pakket beter moeten belichten.'

Zo bieden cao's vaak een betere arbeidsongeschiktheid- en pensioenvoorzieningen, meer vrije dagen en mogelijkheden voor studie en een persoonlijke keuzebudget dat netto wel een kwart van het jaarsalaris kan beslaan. Volgens Boerefijn wordt dat in vacatureteksten nog onvoldoende uit de doeken gedaan. Voor sommige gegadigden loont het tevens de moeite de professionele uitdaging te benadrukken, zoals het leveren van goede, maar betaalbare zorg of verduurzaming van het aanbod bij een woningcorporatie. 'Op de inhoud kun je de slag dan toch winnen.'

Expats
Hij wijst verder op de mogelijkheid om expats aan te trekken. Dat brengt initieel kosten met zich mee, maar zelfs zonder fiscale faciliteiten zijn ze goedkoper, omdat ze wegens de goede economie en het gunstige leefklimaat graag in Nederland komen werken. Vooral publieke organisaties eisen vaak dat iemand de Nederlandse taal machtig is, maar volgens Boerefijn zullen ze daar dan van af moeten stappen. Onder druk wordt immers alles vloeibaar.

Met de huidige schaarste en inflatie is het volgens hem goed denkbaar werkgevers en vakbonden geneigd zullen zijn de duur van cao's te bekorten of op zijn minst evaluatiemomenten in te bouwen, waarop de lonen kunnen worden aangepast. Een woordvoerder van de AWVN, de cao-adviseur van de werkgevers, bevestigt dat bedrijven 'incidenteel best één en ander doen met incidentele loonsverhogingen.' Maar of dit zal leiden tot kortere loopduur van cao's, betwijfelt hij. Het gemiddelde schommelt al jaren rond de twintig maanden.