Digitale monitoring van werknemers 'leidt tot robotisering en is contraproductief'

Met digitale middelen kunnen werkgevers hun personeel steeds beter in de gaten houden. Het leidt tot de toenemende robotisering van werknemers, waarschuwt het Rathenau Instituut, dat op verzoek van  de commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Kamer onderzoek deed naar digitale monitoring. Het instituut onderzocht wat de invloed van digitale controle is op de kwaliteit van werk. De bevindingen zijn alarmerend: de digitale tools die werkenden zouden moeten ondersteunen, zoals gps en fitnesstrackers, dreigen hen te robotiseren. 

Het onderzoek komt op het moment dat de vraag naar ‘gluursoftware’ een hoge vlucht heeft genomen. Nu werkenden door de coronacrisis massaal thuiswerken, hebben werkgevers behoefte hen op afstand te controleren. Zo kreeg vakbond FNV veel klachten over werkgevers die callcentermedewerkers dwongen hun webcam aan te zetten en software die om de zoveel tijd screenshots maakt van het scherm van werknemers. 

Werkgevers zetten dergelijke software in om de efficiëntie te verbeteren, maar bereiken volgens het instituut juist het tegenovergestelde. De Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid concludeerde vorig jaar ook al dat technologie werkenden meer ruimte en controle kan geven over hun werkzaamheden, maar vaak ook het tegenovergestelde doet.

Volgens vakbond FNV raakt de digitale monitoring vooral de groepen die toch al kwetsbaar waren op de arbeidsmarkt. Jongeren, flexwerkers en laagopgeleiden die weinig onderhandelingsmacht hebben. ‘We nemen echt krachtig stelling tegen het reduceren van die werknemers tot instrumenten om zo hoog mogelijk rendement te halen’, zegt vicevoorzitter Kitty Jong. ‘Het lijkt wel alsof werkgevers het besef zijn kwijtgeraakt dat ze dankzij die werknemers omzet draaien in plaats van ondanks.’