Met Black Friday staan arbeidsomstandigheden van pakketbezorgers weer in de schijnwerpers 

Black Friday staat traditioneel in het teken van kortingen en grote hoeveelheden online bestellingen. Bijna even traditioneel woedt in deze periode de discussie over de arbeidsomstandigheden van pakketbezorgers. Volgens de Inspectie SZW, die onderzoek doet naar de branche, worden de misstanden alleen maar groter nu er steeds meer pakketten bezorgd moeten worden. De drempel om in te stappen wordt daardoor namelijk steeds lager. Zo meldde NRC begin deze maanddat de Inspectie bij 9 op de 10 onderzochte koeriersbedrijven misstanden constateerde. Pakketbezorgers werden zwart betaald, onderbetaald, ontvingen een uitkering of mochten überhaupt niet in Nederland werken.

Dat juist de pakkettenmarkt zo gevoelig is voor misstanden, komt volgens de inspectie door hoe deze is georganiseerd. De ‘grote vier’ – PostNL, DHL, DPD en GLS – besteden hun ritten uit aan zelfstandige bezorgondernemers middels subcontracting. ‘Zij schrijven zich in voor 15 routes maar kunnen er zelf bijvoorbeeld maar 10 doen’, illustreert een woordvoerder van de inspectie. "Dus huurt die onderaannemer weer een andere onderaannemer in, maar trekt wel een kwartje van het tarief af om er zelf wat aan te verdienen. Die onderaannemer huurt ook weer een onderaannemer in en zo blijft aan de onderkant uiteindelijk weinig over." Zo zijn er van de 5.500 pakketbezorgers die nu werken voor PostNL 1.700 direct in loondienst. De rest is of werkt voor een van de 600 onderaannemers.

Volgens de pakketreuzen is het werken met onderaannemers belangrijk om in te spelen op de veranderende pakkettenmarkt. Evert Verhulp levert in de Volkskrant kritiek op dit standpunt en noemt het 'vooral een manier om verantwoordelijkheden over de schutting te gooien’. ‘Ze zeggen: er moeten zoveel dozen worden bezorgd en bekommeren zich niet over hoe dat gebeurt. De tarieven die ze rekenen zijn zo afgeknepen dat bezorgondernemers niet in staat zijn de arbeidsvoorwaarden te bieden die nodig zijn. De consequentie is dat een bedrijf als PostNL maatschappelijk verantwoordelijk is voor de waanzinnig slechte behandeling van die pakketbezorgers.’

PostNL laat in een reactie op de reportage van de Volkskrant weten dat 80 procent van zijn bezorgers in loondienst is en dus moet worden betaald conform de cao. Bezorgondernemers moeten dat kunnen aantonen met bijvoorbeeld een accountantsverklaring. Het bedrijf zegt de samenwerking met de inspectie te hebben geïntensiveerd om misstanden te bestrijden. DHL laat schriftelijk weten zich altijd hard te maken tegen misstanden als schijnzelfstandigheid, maar die niet alleen te kunnen bestrijden, daarvoor is ook de politiek nodig. "In dit licht kan er sprake zijn van incidenten, maar van stelselmatige misstanden bij door ons ingezette onderaannemers is zeker geen sprake."