Bedrijven negeren code-Tabaksblat

Bij dertien beursgenoteerde bedrijven in Nederland zitten in totaal twintig commissarissen langer dan twaalf jaar op hun post. De bedrijven negeren daarmee de zeven jaar geleden ingevoerde code-Tabaksblat. Die beperkt commissariaten tot maximaal twaalf jaar.

Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de langstzittende bestuurders en commissarissen van beursgenoteerde bedrijven in Nederland. Niet alleen kleine bedrijven negeren de regels, maar ook grote en bekende ondernemingen als Heineken, HAL en de Telegraaf Media Groep (TMG).

Er zijn ook 35 bestuurders die al langer dan 12 jaar op hun plek zitten. Grootaandeelhouder Ralph Sonnenberg van de fabrikant van Luxaflex, Hunter Douglas, is met 40 jaar de langstzittende bestuurder. Alexander van Puijenbroek van de Telegraaf Media Group is met 36 jaar de langstzittende commissaris.

In de code voor corporate governance staat dat commissarissen na maximaal drie termijnen van vier jaar moeten plaatsmaken. Dat moet het toezicht scherp, kritisch en onafhankelijk houden en een te nauwe verstandhouding voorkomen tussen commissarissen en de bestuurders  waarop ze toezicht moeten houden. Gebrekkig toezicht was een van de oorzaken van de kredietcrisis.

Desondanks leeft zo'n 15 procent van de grote beursgenoteerde bedrijven de code op het punt van de zittingsduur niet na, aldus de Vereniging van Effectenbezitters (VEB), die de belangen van particuliere beleggers behartigt. Bedrijven mogen de bepalingen ook naast zich neerleggen, als ze uitleg geven waarom. Die verklaring stelt in de praktijk vaak weinig voor.

De langstzittende vrouwelijke commissaris is Tineke Bahlmann. Zij is al veertien jaar commissaris bij stemmachinefabrikant Nedap. Dat is opvallend, omdat ze aan het hoofd staat van een toezichthouder, het Commissariaat voor de Media, en overheidscommissaris is bij ING. Bahlmann zegt dat ze zich keurig aan de code houdt, omdat Nedap uitlegt waarom ze voor een vierde termijn van vier jaar is benoemd, en de aandeelhouders akkoord zijn.

Volgens governancedeskundige Stefan Peij is twaalf jaar meestal echt genoeg, omdat de kritische en onafhankelijke blik daarna afneemt. 'Het gaat niet om de regeltjes, het gaat om wat we met z'n allen bepaald hebben dat maatschappelijk verantwoord is.'